Dlaczego papier pęka na zgięciu mimo prawidłowego bigowania?

Pękanie mimo poprawnego bigowania zwykle wynika z tego, że zgięcie idzie w poprzek włókien, a kreda i warstwa farby mają wtedy mniejszą elastyczność. Kierunek włókien można sprawdzić, lekko wyginając arkusz w obu kierunkach — równolegle do włókien stawia wyraźnie mniejszy opór. Pomaga też test z wąskimi paskami wyciętymi wzdłuż obu boków: ten bardziej wiotki jest wycięty zgodnie z kierunkiem włókien. Przy przygotowaniu użytków dobrze ustawić linię bigowania równolegle do włókien, nawet jeśli oznacza to zmianę orientacji projektu na arkuszu. Trzeba też pamiętać, że oznaczenia formatu papieru nie zawsze są konsekwentne między dostawcami i partiami, dlatego najlepiej sprawdzić konkretną dostawę. Przy 250–300 g/m² duże znaczenie mają również szerokość rowka, wysokość listwy bigującej oraz bigowanie od właściwej strony. Ciemne aple i duża ilość farby na linii zgięcia dodatkowo zwiększają ryzyko pękania. Jeśli partie zachowują się różnie, przyczyną może być także inna wilgotność papieru albo stopień wysuszenia po druku. Pękanie pojawia się od strony zewnętrznej zgięcia czy na obu stronach?

U mnie najlepiej sprawdza się próba zgięcia arkusza w obu kierunkach — zgodnie z włóknem zgina się wyraźnie łatwiej i bez falowania. Przy kredzie 250–300 g/m² układam format tak, żeby big szedł równolegle do włókien, a przy niepewnej partii robię próbę na kilku arkuszach, bo wilgotność i sposób składowania też potrafią zmienić efekt.

U mnie najlepiej sprawdza się próba zginania arkusza w obu kierunkach — równolegle do włókien zgina się wyraźnie łatwiej i stawia mniejszy opór. Przy większych partiach odcinam też dwa wąskie paski prostopadle do siebie i lekko je zwilżam; mocniej zawijający się pasek pomaga potwierdzić kierunek. Przy kredzie 250–300 g/m² układam format tak, żeby big i zgięcie szły równolegle do włókien, bo samo mocniejsze bigowanie nie zawsze uratuje powierzchnię. Różnice między partiami faktycznie się zdarzają, więc sprawdzam każdą nową dostawę, a przy ciemnym zadruku robię próbę bigowania przed całą produkcją.

Tu chyba drobne sprostowanie: papier zwykle pęka mocniej wtedy, gdy big i zgięcie biegną równolegle do włókien, bo przy zginaniu włókna są załamywane poprzecznie. Kierunek można sprawdzić, lekko wyginając arkusz w obu osiach — wzdłuż włókien stawia mniejszy opór — albo porównując dwa zwilżone paski wycięte prostopadle do siebie, bo mocniej skręci się ten poprzeczny. Przy 250–300 g/m² znaczenie mają też wilgotność papieru, farba lub toner i szerokość kanału bigującego, więc różnice między partiami nie muszą wynikać wyłącznie z układu włókien. Czy pęka sama warstwa kredy, czy również papier w głębi?

Tu chyba jest drobna nieścisłość: papier zwykle mocniej pęka, gdy zgięcie biegnie równolegle do włókien, czyli gdy same włókna są zaginane w poprzek. Kierunek można sprawdzić, lekko wyginając arkusz w obie strony — wzdłuż włókien stawia mniejszy opór; pomocna jest też próba z paskami zwilżonego papieru, które zwijają się poprzecznie do włókien. Przy przygotowaniu użytków dobrze więc ustawić linię bigu prostopadle do kierunku włókien i wcześniej przetestować kilka arkuszy z danej partii. Na kredzie 250–300 g/m² znaczenie mają też wilgotność papieru, farba lub toner oraz szerokość bigu, więc sam prawidłowy kierunek nie zawsze całkiem usuwa problem.

Czy pękanie pojawia się już po samym bigowaniu, czy dopiero podczas składania ulotek? Duże znaczenie może mieć nie tylko kierunek włókien, ale też wilgotność papieru, rodzaj kredy i czas, jaki upływa między drukiem a dalszą obróbką. Kierunek włókien można wstępnie sprawdzić, lekko wyginając arkusz w obu kierunkach — zgodnie z włóknami stawia zwykle mniejszy opór. Pomaga też test z wąskimi paskami wyciętymi wzdłuż i w poprzek arkusza albo delikatne zwilżenie próbki, która zacznie się charakterystycznie wyginać. Przy różnych partiach papieru zachowanie może się zmieniać, nawet jeśli producent podaje tę samą gramaturę i oznaczenie. Dobrze byłoby też sprawdzić, czy szerokość bigu i użyta matryca są dobrane do konkretnej grubości arkusza, a nie tylko do jego gramatury. Czy problem występuje również na niezadrukowanych arkuszach z tych samych partii?